De Omgevingswet

de omgevingswetDe Omgevingswet, die naar verwachting in 2019 in werking treedt, integreert zo’n 26 (!) wetten op het gebied van de fysieke leefomgeving. Hieronder vallen onderwerpen als: bouwen, milieu, waterbeheer, ruimtelijke ordening, monumentenzorg en natuur. De oude wetten zijn veelal sectoraal opgebouwd. In samenhang gezien en toegepast sluiten deze wetten niet meer aan bij de behoefte van deze tijd. Met de Omgevingswet wil de overheid het wettelijk systeem ‘eenvoudig beter’ maken.

Nieuwe omgevingswet maakt omgevingsrecht eenvoudiger
Met de Omgevingswet bundelt de overheid de regels voor ruimtelijke projecten. Zo wordt het makkelijker om ruimtelijke projecten te starten. Bijvoorbeeld woningbouw op voormalige bedrijventerreinen of de bouw van windmolenparken.

Omgevingswet gaat in 2019 in
Op 1 juli 2015 heeft een ruime meerderheid van de Tweede Kamer ingestemd met de Omgevingswet. Begin 2016 stemde ook de Eerste Kamer in met het wetsvoorstel. Daarna volgde direct de publicatie in het Staatsblad. Verder moet er een invoeringswet en een invoeringsbesluit komen. In 2017 en 2018 werkt het kabinet verder aan de Nationale Omgevingsvisie. De wet treedt in 2019 in werking.

Afspraken over invoering Omgevingswet
De komst van de Omgevingswet betekent dat er veel verandert. De wet bundelt bijvoorbeeld 26 bestaande wetten voor onder meer bouwen, milieu, water, ruimtelijke ordening en natuur. Het is belangrijk dat de overheid nu al begint met de voorbereidingen. Anders lukt het niet om de wet in 2019 goed in te laten gaan.
Daarom heeft het Rijk afspraken gemaakt over de invoering van de Omgevingswet. De afspraken zijn gemaakt met de Vereniging Nederlandse Gemeenten, het Interprovinciaal Overleg en de Unie van Waterschappen.

Uitgangspunten Omgevingswet
Met de nieuwe Omgevingswet wil het kabinet:
  • de verschillende plannen voor ruimtelijke ordening, milieu en natuur beter op elkaar afstemmen;
  • duurzame projecten (zoals windmolenparken) stimuleren;
  • gemeenten, provincies en waterschappen meer ruimte geven. Zo kunnen zij hun omgevingsbeleid afstemmen op hun eigen behoeften en doelstellingen.

Verder biedt de wet meer ruimte voor particuliere ideeën. Dit komt doordat er meer algemene regels gelden, in plaats van gedetailleerde vergunningen. Het doel staat voorop en niet het middel om er te komen. De houding bij het beoordelen van plannen is ‘ja mits’ in plaats van ‘nee tenzij’. Zo ontstaat ruimte voor bijvoorbeeld bedrijven en organisaties om met ideeën te komen.

Omgevingswet vereenvoudigt en bundelt omgevingsrecht
Het omgevingsrecht bestaat uit tientallen wetten en honderden regelingen voor ruimte, wonen, infrastructuur, milieu, natuur en water. Zij hebben allemaal hun eigen uitgangspunten, werkwijzen en eisen. De wetgeving is daardoor te ingewikkeld geworden voor de mensen die ermee werken. Daardoor duurt het bijvoorbeeld langer voordat een project kan starten.

Veranderingen door Omgevingswet
Het kabinet maakt het omgevingsrecht makkelijker en voegt alle regelingen samen in 1 Omgevingswet.

Wat levert de Omgevingswet de Nederlander op? Een aantal feiten op een rij:
  • Van 26 wetten naar 1.
  • Van 5000 wetsartikelen naar 350.
  • Van 120 ministeriële regelingen naar 10.
  • Van 120 algemene maatregelen van bestuur naar 4.
  • 1 wet voor de hele leefomgeving.
  • De wet maakt het mogelijk om lokale problemen ook lokaal op te lossen.
  • Van meerdere bestemmingsplannen naar 1 omgevingsplan.

Wat betekent de Omgevingswet voor burgers, bedrijven en overheden?

Hieronder 3 voorbeelden:
Omgevingsvisie voor overheden
De Omgevingswet verplicht het Rijk, de provincie en gemeente een omgevingsvisie te maken. In de omgevingsvisie moeten zij rekening houden met de verschillende belangen in een gebied. Nu beslissen de overheden vaak alleen over een deelproject. Ze kijken vaak niet naar de andere plannen voor het gebied.
1 loket voor burgers en bedrijven
Willen burgers of bedrijven straks een project of activiteit starten? Dan hoeven zij nog maar 1 vergunning (digitaal) aan te vragen bij 1 loket. Daarna neemt de gemeente of de provincie een beslissing. Zijn de gemeente en de provincie allebei verantwoordelijk voor de vergunningaanvraag? Dan neemt maar 1 van beide de beslissing. Dit is makkelijker voor de aanvrager. Ook is de vergunningaanvraag zo sneller afgehandeld.
Bedrijven hoeven minder onderzoek te doen
Om een vergunning te krijgen voor een ruimtelijk project, moeten bedrijven onderzoek doen (bijvoorbeeld bodemonderzoek). Door de Omgevingswet zijn onderzoeksgegevens straks langer geldig. Hierdoor is het makkelijker om ze opnieuw te gebruiken. Sommige onderzoeken zijn helemaal niet meer nodig. Dit betekent minder kosten.
Wetsvoorstel afschaffing actualiseringsplicht bestemmingsplannen
Vooruitlopend op de inwerkingtreding van de Omgevingswet heeft Minister Schulz van Hagen op 26 januari 2017 een wetsvoorstel ingediend dat voorziet in de afschaffing van de actualiseringsplicht voor bestemmingsplannen die elektronisch raadpleegbaar zijn (op ruimtelijkeplannen.nl). Voor digitale plannen vervalt de actualiseringsplicht en zal er dus geen sprake meer zijn van een planperiode van 10 jaar. Als deze wet wordt aangenomen vervalt hiermee ook de regeling die erin voorziet dat de gemeente geen leges kan heffen wanner het bestemmingsplan ouder is dan 10 jaar.

Voor plannen die niet raadpleegbaar zijn op www.ruimtelijkeplannen.nl blijft de actualiseringsplicht uit de Wet ruimtelijke ordening van kracht tot de Omgevingswet in werking treedt. Onder de Omgevingswet komt de tienjaarlijkse actualiseringsplicht te vervallen.

Bij de diverse overheden worden voorbereidingen getroffen voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet. De integrale aanpak vraagt ook een integrale manier van werken.

Ik ben benieuwd of het deze keer echt eenvoudiger en beter zal worden.

Elly Brouwer
06-17005241
Elly@brouweragrarischadvies.nl

Deel dit artikel